اصلاح الگوي مصرف ديني

اسراف

درباره لغت اسراف وتبذیر و تفاوت آنها با یکدیگر ابتدا از کتب لغت استفاده نموده سپس به موارد استعمال آن در قرآن می‌پردازیم.

«الإِسْرافُ : مُجاوزةُ القَصْدِ؛ اسراف به معنای از حد اعتدال گذشتن است.»

«وَ الإسْرَافُ نَقیضُ الاِقْتِصَادِ؛[1] اسراف نقیض میانه روی است.»

«أَسْرَفَ الرَّجُلُ إذا جَاوَزَ الْحَدَّ، وَ أَسْرَفَ إذا أَخْطأَ، و أَسْرَفَ إذا غَفَل، وَ أَسْرَفَ إِذَا جَهِلَ؛[2] کسی اسراف کرد؛ یعنی از حد تجاوز نمود و در معانی خطا کردن، غافل شدن و نادانی بکار رفته است.»

تبذیر

«اَلتَّبْذیرُ: إفْسَادُ الْمَالِ وَ إنْفَاقُهُ فِی السَّرْفِ؛ تبذیر فاسد کردن مال است و انفاق نمودن بیش از حد.»

«وَ قیلَ: اَلتَّبْذِیرُ إنْفَاقُ الْمَالِ فِی الْمَعَاصِى، وَ قیلَ: هُوَ أَنْ یَبْسُطَ یَدَهُ فِی إنْفَاقِهِ؛ و گفته شده که تبذیر خرج کردن مال در معصیت است و گفته شده تبذیر آنست که در انفاق کردن دست خود را بگشایی؛ به گونه‌ای که همه مال خود را ببخشی.»

تفاوت اسراف و تبذیر

در فرق بین لغت اسراف و تبذیر جمله‌ای گفته شده که قابل تأمل است.

«وَ قَدْ فَرَّقَ بَیْنَ التَّبْذِیرِ وَ الْإِسْرَافِ فِی أَنَّ التَّبْذِیرَ الْإِنْفَاقُ فیِمَا لاَ یَنْبَغِى، وَ الْإِسْرَافَ اَلصَّرْفُ زِیَادَةً عَلَى مَا یَنْبَغِى؛ فرق بین اسراف و تبذیر آن است که تبذیر، انفاق در جایی است که سزاوار نیست؛ اما اسراف، خرج کردن بیش از مقدار شایسته است.»

نتیجه آنکه:

1. اسراف تنها در مسائل مادی مطرح نیست؛ بلکه در همه اموری که زیاده روی صورت گرفته و از حد معقول یا حد عادی آن تجاوز شود، اسراف انجام شده است.

2. تبذیر تنها در مسائل مادی است و آن هم خرج کردن در جایی است که نباید خرج کرد؛ مانند کمک به گناه و معصیت یا خرج کردن در راه معصیت ویا ریخت و پاش بیجا برای خود نمایی و غیره.

ادامه نوشته

امتحان خدا وامتحان مدرسه

امتحان خدا وامتحان مدرسه

ادامه نوشته